په فرانسوي کې ارتباطي ضمیرونه

سریزه

ارتباطي ضمیرونه (les pronoms relatifs) د دوو جملو د نښلولو او د تکرار مخنیوي لپاره کارول کیږي. دا د هغه نوم یا ضمیر ځای نیسي چې مخکې ذکر شوی وي (چې antécédent ورته ویل کیږي) او یوه ارتباطي جمله پیلوي چې د هغه په اړه نور معلومات ورکوي.

بې له ارتباطي ضمیره مثال (له تکرار سره):

J'ai un ami. Cet ami parle cinq langues. (زه یو ملګری لرم. دا ملګری په پنځو ژبو خبرې کوي.)

له ارتباطي ضمیر سره مثال (بې له تکراره):

J'ai un ami qui parle cinq langues. (زه یو ملګری لرم چې په پنځو ژبو خبرې کوي.)

په فرانسوي کې ساده ارتباطي ضمیرونه دا دي: qui, que (qu'), dont, où.
ترکیبي ارتباطي ضمیرونه دا دي: lequel, laquelle, lesquels, lesquelles (او د هغوی لنډ ډولونه).

۱. "qui" : د ارتباطي جملې فاعل

"Qui" یو فاعلي ارتباطي ضمیر دی. دا د هغه کس یا شی ځای نیسي چې په ارتباطي جمله کې د فعل فاعل وي. دا هم د کسانو او هم د شیانو لپاره کارول کیږي.

کارونه:

له "Qui" څخه وروسته تل ګردان شوی فعل راځي
دا هیڅکله نه لنډیږي (موږ د "qui" پر ځای "qu'" نه وایو)
دا د یو کس یا یو شی استازیتوب کولی شي

د کسانو لپاره مثالونه:

C'est l'homme qui habite en face. (دا هغه سړی دی چې مخامخ اوسیږي.)
J'ai une amie qui parle très bien français. (زه یوه ملګرې لرم چې فرانسوي ډیره ښه وایي.)
Les enfants qui jouent dans le jardin sont mes cousins. (هغه ماشومان چې په باغ کې لوبې کوي زما د تره زامن دي.)
C'est la professeure qui nous a enseigné la grammaire. (دا هغه ښوونکې ده چې موږ ته یې ګرامر ښودلی.)

د شیانو لپاره مثالونه:

Le livre qui est sur la table est très intéressant. (هغه کتاب چې پر میز دی ډیر په زړه پورې دی.)
J'ai acheté une voiture qui consomme peu d'essence. (ما یو موټر اخیستی چې تېل کم مصرفوي.)
Le train qui part à 8 heures est direct. (هغه ریل ګاډی چې په ۸ بجو ځي مستقیم دی.)
C'est un film qui m'a beaucoup ému. (دا هغه فلم دی چې زه یې ډیر متاثره کړم.)

۲. "que" (qu') : د ارتباطي جملې مستقیم مفعول

"Que" (یا "qu'" د غږ لرونکو تورو مخې ته) د مستقیم مفعول (COD) ارتباطي ضمیر دی. دا د هغه کس یا شی استازیتوب کوي چې فعل ورباندې کیږي.

کارونه:

له "Que" وروسته تل فاعل او بیا فعل راځي
د غږ لرونکي توري یا ناڅرګند "h" مخې ته په "qu'" بدلیږي
دا د یو کس یا یو شی استازیتوب کولی شي

د کسانو لپاره مثالونه:

C'est l'ami que je t'ai présenté hier. (دا هغه ملګری دی چې ما پرون تاته دروپیژاند.)
La personne que tu cherches est là-bas. (هغه کس چې ته یې لټوې هلته دی.)
Le médecin qu'elle a consulté est excellent. (هغه ډاکټر چې هغې ورسره مشوره کړې ډیر تکړه دی.)
Les enfants que nous avons vus jouaient dans le parc. (هغه ماشومان چې موږ ولیدل په پارک کې یې لوبې کولې.)

د شیانو لپاره مثالونه:

Le film que j'ai vu hier était magnifique. (هغه فلم چې ما پرون ولید خوندور و.)
La robe qu'elle a achetée est très jolie. (هغه کالي چې هغې اخیستي ډیر ښکلي دي.)
Le livre que tu m'as prêté est passionnant. (هغه کتاب چې تاته ما په پور راکړ ډیر په زړه پورې دی.)
C'est le plat que je préfère. (دا هغه خواړه دي چې زما ډیر خوښیږي.)

د تېر مهال صفتي فعل (Past Participle) د موافقې په اړه یادونه:

کله چې "que" مستقیم مفعول وي او د "passé composé" له فعل څخه مخکې راشي، صفتي فعل د "antécédent" سره موافقه کوي:

La lettre que j'ai écrite. (letter = ښځینه واحد)
Les fleurs que tu as cueillies. (flowers = ښځینه جمع)
Les livres que nous avons lus. (books = نارینه جمع)

۳. "dont" : هغه متمم چې د "de" په واسطه راځي

"Dont" یو ارتباطي ضمیر دی چې د هغه متمم ځای نیسي چې له "de" وروسته راځي. دا ملکیت، سرچینه، ډول یا د هغه فعل متمم ښيي چې له "de" سره کارول کیږي.

کارونه:

د "de + نوم" ځای نیسي
هم د کسانو او هم د شیانو لپاره کارول کیږي
ډیری وختونه ملکیت ښيي

مثالونه د هغو فعلونو سره چې "de" غواړي:

C'est le livre dont je t'ai parlé. (parler de quelque chose - هغه کتاب چې ما درته په اړه ویلي و.)
Voilà l'outil dont j'ai besoin. (avoir besoin de quelque chose - دا هغه آله ده چې زه ورته اړتیا لرم.)
C'est un sujet dont il se souvient bien. (se souvenir de quelque chose - دا هغه موضوع ده چې د هغه ښه په یاد ده.)
C'est la maladie dont il souffre depuis un an. (دا هغه ناروغي ده چې هغه له یو کال راهیسې ورڅخه کړیږي.)

مثالونه چې ملکیت ښيي:

J'ai un ami dont le père est médecin. (زه یو ملګری لرم چې پلار یې ډاکټر دی.)
C'est une maison dont les fenêtres sont grandes. (دا هغه کور دی چې کړکۍ یې لويې دي.)
Il a un chien dont la race est rare. (هغه یو سپی لري چې نسل یې کم پیدا کیدونکی دی.)

مثالونه د هغو صفتونو سره چې له "de" سره راځي:

C'est un résultat dont je suis fier. (دا هغه پایله ده چې زه پرې ویاړم.)
C'est une situation dont il est satisfait. (دا هغه حالت دی چې هغه ورڅخه خوښ دی.)

۴. "où" : د ځای یا وخت متمم

"Où" یو ارتباطي ضمیر دی چې ځای یا وخت ښيي. دا د ځای یا وخت د متمم ځای نیسي چې د یوه توري (à, dans, sur, en او داسې نورو) په واسطه راغلی وي.

کارونه:

د ځای لپاره: هغه ښار چې، هغه هیواد چې، هغه کور چې...
د وخت لپاره: هغه ورځ چې، هغه کال چې، هغه شېبه چې...
له "ou" (بې له زور/اکسنټ) سره یې مه ګډوئ چې مانا یې "یا" ده

د ځای مثالونه:

C'est la ville où je suis né. (دا هغه ښار دی چې زه پکې زیږیدلی یم.)
Le restaurant où nous avons dîné était excellent. (هغه رستورانت چې موږ پکې ډوډۍ وخوړه ډیر ښه و.)
Voici la maison où j'ai grandi. (دا هغه کور دی چې زه پکې لوی شوی یم.)
C'est le pays où il rêve de vivre. (دا هغه هیواد دی چې هغه پکې د اوسیدو خوب ویني.)

د وخت مثالونه:

Je me souviens du jour où nous nous sommes rencontrés. (هغه ورځ مې یادیږي چې موږ پکې سره ولیدل.)
C'était l'année où tout a changé. (دا هغه کال و چې هر څه پکې بدل شول.)
Au moment où il est arrivé, nous partions. (په هغه شېبه چې هغه راغی، موږ روان وو.)

۵. د ساده ارتباطي ضمیرونو مقایسوي جدول

ضمیر	دنده	وروسته څه راځي	د څه لپاره	مثال
qui	فاعل	ګردان شوی فعل	کسان او شیان	L'homme qui parle est mon père.
que / qu'	مفعول (COD)	فاعل + فعل	کسان او شیان	Le film que j'ai vu était super.
dont	د "de" متمم	فاعل + فعل	کسان او شیان	Le livre dont je parle est célèbre.
où	ځای / وخت	فاعل + فعل	ځایونه او وختونه	La ville où je vis est belle.

۶. ترکیبي ارتباطي ضمیرونه

ترکیبي ارتباطي ضمیرونه (lequel, laquelle, lesquels, lesquelles) له "de" پرته له نورو تورو (avec, pour, sur, dans, par او داسې نورو) وروسته کارول کیږي او د خپل "antécédent" سره په جنس او شمېر کې موافقه کوي.

د بڼو جدول:

	نارینه واحد	ښځینه واحد	نارینه جمع	ښځینه جمع
ساده بڼه	lequel	laquelle	lesquels	lesquelles
له "à" سره	auquel	à laquelle	auxquels	auxquelles
له "de" سره	duquel	de laquelle	desquels	desquelles

د تورو سره مثالونه:

Le stylo avec lequel j'écris est neuf. (هغه قلم چې زه ورسره لیکم نوی دی.)
La table sur laquelle le livre est posé est en bois. (هغه میز چې کتاب پرې ایښودل شوی دی لرګین دی.)
Les raisons pour lesquelles il est parti restent floues. (هغه لاملونه چې له مخې یې هغه لاړ نامعلومه دي.)

۷. د "qui" او "que" ترمنځ توپیر

د "qui" او "que" ترمنځ غلطي ډیره عامه ده. دلته یې د پیژندلو اسانه لار ده:

	qui	que / qu'
دنده	د وروسته فعل فاعل	د وروسته فعل مفعول (COD)
وروسته څه راځي	مستقیم فعل	فاعل او بیا فعل
مثال	L'homme qui court est mon frère.	L'homme que tu vois est mon frère.

تعاملي تمرین

خالي ځایونه په سم ارتباطي ضمیر (qui, que, dont, où) ډک کړئ:

C'est l'homme _______ habite en face de chez moi. (دا هغه سړی دی _______ زما د کور مخامخ اوسیږي.)
Le film _______ j'ai vu hier était excellent. (هغه فلم _______ ما پرون ولید خوندور و.)
C'est le livre _______ je t'ai parlé la semaine dernière. (دا هغه کتاب دی _______ ما تیره اونۍ درته په اړه ویلي و.)
Voilà la ville _______ je suis né. (دا هغه ښار دی _______ زه پکې زیږیدلی یم.)
La robe _______ tu as achetée est très belle. (هغه کالي _______ تاته اخیستي ډیر ښکلي دي.)
J'ai une amie _______ parle quatre langues. (زه یوه ملګرې لرم _______ په څلورو ژبو خبرې کوي.)
C'est un résultat _______ je suis vraiment fier. (دا هغه پایله ده _______ زه پرې واقعیا ویاړم.)
Je me souviens du jour _______ nous nous sommes rencontrés. (هغه ورځ مې یادیږي _______ موږ پکې سره ولیدل.)
Le train _______ part à 9 heures est direct. (هغه ریل ګاډی _______ په ۹ بجو ځي مستقیم دی.)
J'ai un voisin _______ le chien aboie toute la nuit. (زه یو ګاونډی لرم _______ سپی یې ټوله شپه غپا کوي.)
Le restaurant _______ tu m'as recommandé était délicieux. (هغه رستورانت _______ تاته ماته ښودلی و خوندور و.)
C'est le café _______ nous nous retrouvons chaque matin. (دا هغه کافي ده _______ موږ پکې هره سهار سره ګورو.)
C'est elle _______ a gagné le concours. (دا هغه ده _______ سیالي یې وګټله.)
Voici l'outil _______ j'ai besoin pour ce travail. (دا هغه آله ده _______ زه ورته د دې کار لپاره اړتیا لرم.)
Les enfants _______ nous avons vus jouaient dans le parc. (هغه ماشومان _______ موږ ولیدل په پارک کې یې لوبې کولې.)

لنډیز

ضمیر	دنده	وروسته څه راځي	مثال
qui	فاعل	مستقیم ګردان شوی فعل	L'ami qui vient est sympa.
que / qu'	مفعول	فاعل او بیا فعل	Le livre que je lis est beau.
dont	د "de" متمم	فاعل او بیا فعل	L'outil dont j'ai besoin.
où	ځای یا وخت	فاعل او بیا فعل	La ville où il habite.

Mon Français