Mon Français

Fransız dilində sözönləri (Les Prépositions)

Français English Русский Español العربية Pashto Soomaali

Giriş (Introduction)

Sözönləri (Prepositions) cümlənin iki elementi arasında əlaqə yaradan dəyişməz sözlərdir. Onlar yer, zaman, tərz, səbəb, məqsəd və bir çox digər münasibətləri ifadə etmək üçün vacibdir.

Vacib xüsusiyyətlər:

  • Sözönləri dəyişməzdir (heç vaxt formalarını dəyişmirlər)
  • Onlardan sonra həmişə tamamlıq (isim, əvəzlik, məsdər halında olan fel) gəlir
  • Onlar sözlər arasında məntiqi əlaqə yaradırlar

Ən geniş yayılmış sözönləri (Les Prépositions les Plus Courantes)

Budur, fransız dilində ən çox istifadə olunan sözönlərinin siyahısı:

Sözönü (Préposition) Nümunə (Exemple)
à Je vais à Paris. (Mən Paris-ə gedirəm.)
de Je viens de France. (Mən Fransa-dan gəlirəm.)
en Je suis en France. (Mən Fransa-dayam.)
dans Il est dans la maison. (O, evin içindədir.)
sur Le livre est sur la table. (Kitab masanın üstündədir.)
sous Le chat est sous la chaise. (Pişik stulun altındadır.)
pour C'est pour toi. (Bu sənin üçündür.)
par Il passe par Lyon. (O, Lyon-dan keçir.)
avec Je viens avec mon ami. (Mən dostum ilə gəlirəm.)
sans Il part sans argent. (O, pul-suz gedir.)
chez Je vais chez le médecin. (Mən həkimin yanına gedirəm.)
vers Il marche vers la gare. (O, vağzal tərəfə gedir.)
entre Le restaurant est entre la banque et la poste. (Restoran bank və poçtun arasındadır.)
devant L'arbre est devant la maison. (Ağac evin önündədir.)
derrière Le jardin est derrière la maison. (Bağ evin arxasındadır.)

Məkan sözönləri (Les Prépositions de Lieu)

Məkan sözönləri bir şəxsin və ya əşyanın yerini, yaxud hərəkətin istiqamətini göstərir.

Mövqe (Position):

Sözönü (Préposition) Mənası (Sens) Nümunələr (Exemples)
dans içində (à l'intérieur de) 1. Le chat est dans la maison. (Pişik evin içindədir.)
2. Il y a du lait dans le frigo. (Soyuducunun içində süd var.)
3. Les enfants jouent dans le jardin. (Uşaqlar bağın içində oynayırlar.)
sur üstündə (au-dessus de - təmasda olmaq şərtilə) 1. Le livre est sur la table. (Kitab masanın üstündədir.)
2. L'oiseau est sur la branche. (Quş budaq-ın üstündədir.)
3. Il y a une photo sur le mur. (Divarın üstündə şəkil var.)
sous altında (en dessous de) 1. Le chien dort sous la table. (İt masanın altında yatır.)
2. Il fait frais sous les arbres. (Ağacların altında sərinlikdir.)
3. Le ballon est sous le lit. (Top çarpayının altındadır.)
devant önündə (en face de) 1. La voiture est devant la maison. (Maşın evin önündədir.)
2. Il est assis devant moi. (O, mənim önümdə oturub.)
3. Le parc est devant l'école. (Park məktəbin önündədir.)
derrière arxasında (à l'arrière de) 1. Le jardin est derrière la maison. (Bağ evin arxasındadır.)
2. Cache-toi derrière l'arbre. (Ağacın arxasında gizlən.)
3. Le garage est derrière le bâtiment. (Qaraj binanın arxasındadır.)
entre arasında (iki element arasında) 1. Le restaurant est entre la banque et la pharmacie. (Restoran bank və aptekin arasındadır.)
2. Assieds-toi entre Paul et Marie. (Pol və Marinin arasında otur.)
3. La France est entre l'Espagne et l'Allemagne. (Fransa İspaniya və Almaniyanın arasındadır.)
à côté de yanında (près de) 1. J'habite à côté de la gare. (Mən vağzalın yanında yaşayıram.)
2. Assieds-toi à côté de moi. (Mənim yanımda otur.)
3. La boulangerie est à côté de la poste. (Çörəkçi poçtun yanındadır.)
en face de üzbəüzündə (vis-à-vis de) 1. L'hôtel est en face de la gare. (Mehmanxana vağzalın üzbəüzündədir.)
2. Il habite en face de chez moi. (O, mənim evimin üzbəüzündə yaşayır.)
3. Le cinéma est en face du parc. (Kino parkın üzbəüzündədir.)
au-dessus de üzərində (təmas olmadan) 1. L'avion vole au-dessus de la ville. (Təyyarə şəhərin üzərindən uçur.)
2. Le tableau est au-dessus du canapé. (Tablo divanın üzərindədir.)
3. Les nuages sont au-dessus de nous. (Buludlar bizim üzərimizdədir.)
au-dessous de aşağısında (bir səviyyədən aşağı) 1. Le parking est au-dessous de l'immeuble. (Dayanacaq binanın aşağısındadır.)
2. La cave est au-dessous de la maison. (Zirzəmi evin aşağısındadır.)
3. La température est au-dessous de zéro. (Temperatur sıfırdan aşağıdır.)

İstiqamət (Direction):

Sözönü (Préposition) İstifadəsi (Utilisation) Nümunələr (Exemples)
à Şəhərlər, konkret yerlər 1. Je vais à Paris. (Mən Paris-ə gedirəm.)
2. Elle va à l'école. (O məktəb-ə gedir.)
3. Nous allons à la plage. (Biz çimərliy-ə gedirik.)
en Qadın cinsli ölkələr, qitələr 1. Je vais en France. (Mən Fransa-ya gedirəm.)
2. Il voyage en Asie. (O, Asiya-ya səyahət edir.)
3. Nous partons en Bretagne. (Biz Bretan-a gedirik.)
au / aux Kişi cinsli ölkələr / cəm halda olan ölkələr 1. Je vais au Japon. (Mən Yaponiya-ya gedirəm.)
2. Il part au Canada. (O, Kanada-ya gedir.)
3. Nous voyageons aux États-Unis. (Biz Amerika Birləşmiş Ştatları-na səyahət edirik.)
chez Şəxsin yanına, iş/ev yerinə 1. Je vais chez Pierre. (Mən Pyerin yanına gedirəm.)
2. Elle va chez le dentiste. (O, diş həkiminin yanına gedir.)
3. Viens chez moi ce soir. (Bu axşam mənim yanıma gəl.)
vers İstiqamət (təxmini) 1. Il marche vers la gare. (O, vağzal tərəfə gedir.)
2. Regardez vers le ciel. (Səma tərəfə baxın.)
3. Nous allons vers le sud. (Biz cənub tərəfə gedirik.)
jusqu'à Hədd və ya səyahətin sonu 1. Je vais jusqu'à la mer. (Mən dəniz-ə qədər gedirəm.)
2. Marche jusqu'au bout de la rue. (Küçənin son-una qədər gəz.)
3. Le train va jusqu'à Lyon. (Qatar Lyon-a qədər gedir.)

Zaman sözönləri (Les Prépositions de Temps)

Zaman sözönləri bir anı, müddəti və ya tezliyi göstərir.

Sözönü (Préposition) İstifadəsi (Utilisation) Nümunələr (Exemples)
à Konkret saat 1. Le cours commence à 9 heures. (Dərs saat 9-da başlayır.)
2. Je me lève à 7 heures. (Mən saat 7-də dururam.)
3. Rendez-vous à midi. (Görüş saat 12-dədir.)
en Aylar, fəsillər, illər, uzun müddət 1. Nous sommes en janvier. (Biz yanvar-dayıq.)
2. Il fait beau en été. (Yay-da hava gözəl olur.)
3. Je termine en deux heures. (Mən iki saat-da bitirirəm.)
dans Yaxın gələcək, müəyyən müddətdən sonra 1. Je reviens dans 10 minutes. (Mən 10 dəqiqə-dən sonra qayıdıram.)
2. Le film commence dans une heure. (Film bir saat-dan sonra başlayır.)
3. Nous partons dans deux jours. (Biz iki gün-dən sonra çıxırıq.)
pendant Hərəkətin bütün müddəti 1. J'ai travaillé pendant 3 heures. (Mən 3 saat ərzində işlədim.)
2. Il a plu pendant la nuit. (Gecə ərzində yağış yağdı.)
3. Nous restons pendant une semaine. (Biz bir həftə ərzində qalırıq.)
depuis Davam edən hərəkətin başlanğıcı 1. J'habite ici depuis 2020. (Mən 2020-ci il-dən bəri burada yaşayıram.)
2. Il pleut depuis ce matin. (Bu səhər-dən bəri yağış yağır.)
3. Je t'attends depuis une heure. (Mən bir saat-dır ki səni gözləyirəm.)
pour Gələcək üçün planlaşdırılan müddət 1. Je pars pour trois jours. (Mən üç gün-lük gedirəm.)
2. Elle vient pour le week-end. (O, həftəsonu üçün gəlir.)
3. Il est là pour un mois. (O, bir ay-lıq buradadır.)
avant Əvvəl 1. Je mange avant 8 heures. (Mən saat 8-dən əvvəl yeyirəm.)
2. Arrive avant midi. (Saat 12-dən əvvəl gəl.)
3. Téléphone-moi avant ton départ. (Getmə-dən əvvəl mənə zəng et.)
après Sonra 1. Je sors après le dîner. (Mən şam yeməyi-ndən sonra çıxıram.)
2. Viens après 18 heures. (Saat 18:00-dan sonra gəl.)
3. Nous parlerons après la réunion. (Biz iclas-dan sonra danışacağıq.)
jusqu'à Zaman həddi 1. Je travaille jusqu'à 17 heures. (Mən saat 17:00-a qədər işləyirəm.)
2. Attends jusqu'à demain. (Sabah-a qədər gözlə.)
3. Le magasin est ouvert jusqu'à 20 heures. (Mağaza saat 20:00-a qədər açıqdır.)
de... à Müəyyən dövr 1. Je travaille de 9h à 17h. (Mən 9-dan 17-yə qədər işləyirəm.)
2. Ouvert du lundi au vendredi. (Bazar ertə-sindən cümə-yə qədər açıqdır.)
3. Les vacances vont de juillet à août. (Tətillər iyul-dan avqust-a qədər davam edir.)

Mühüm fərqlər: EN, DANS, PENDANT, DEPUIS

  • EN = Bir şeyi etmək üçün lazım olan vaxt: "J'ai fait ce travail en 2 heures." (Mən bu işi 2 saat-a etdim.)
  • DANS = Gələcəkdəki bir an: "Je pars dans 2 heures." (Mən 2 saat-dan sonra gedirəm.)
  • PENDANT = Hərəkətin müddəti: "J'ai travaillé pendant 2 heures." (Mən 2 saat ərzində işlədim.)
  • DEPUIS = Hərəkətin başlanğıcından indiyədək: "Je travaille depuis 2 heures." (Mən 2 saat-dır işləyirəm.)

Tərz və Vasitə sözönləri (Les Prépositions de Moyen et de Manière)

Bu sözönləri bir hərəkətin necə yerinə yetirildiyini və ya istifadə olunan vasitəni göstərir.

Sözönü (Préposition) İstifadəsi (Utilisation) Nümunələr (Exemples)
avec müşayiət, alət 1. Je viens avec mon ami. (Mən dostum ilə gəlirəm.)
2. Il écrit avec un stylo. (O, qələm ilə yazır.)
3. Je coupe avec un couteau. (Mən bıçaq ilə kəsirəm.)
sans yoxluq, məhrumiyyət 1. Je pars sans toi. (Mən sən-siz gedirəm.)
2. Il travaille sans pause. (O, fasilə-siz işləyir.)
3. Elle dort sans bruit. (O, səs-siz yatır.)
par vasitəsilə, keçid 1. J'envoie la lettre par la poste. (Mən məktubu poçt vasitəsilə göndərirəm.)
2. Il voyage par avion. (O, təyyarə ilə səyahət edir.)
3. Le livre est écrit par Victor Hugo. (Kitab Viktor Hüqo tərəfindən yazılıb.)
en Qapalı nəqliyyat vasitələri (artikl olmadan) 1. Je voyage en train. (Mən qatar-la səyahət edirəm.)
2. Il va au travail en voiture. (O, işə maşın-la gedir.)
3. Nous partons en avion. (Biz təyyarə ilə gedirik.)
à Açıq nəqliyyat vasitələri və ya fiziki güc 1. Je vais à pied. (Mən piyada gedirəm.)
2. Il se déplace à vélo. (O, velosiped ilə hərəkət edir.)
3. Elle va à cheval. (O, at ilə gedir.)

Fərq: EN voiture vs À pied

  • EN + qapalı nəqliyyat: en voiture, en train, en bus, en avion
  • À + açıq nəqliyyat və ya fiziki güc: à vélo, à moto, à pied, à cheval

Səbəb və Məqsəd sözönləri (Les Prépositions de Cause et de But)

Səbəb (Cause):

Sözönü (Préposition) Mənası (Sens) Nümunələr (Exemples)
à cause de mənfi səbəb 1. Je suis en retard à cause de la pluie. (Yağış görə gecikmişəm.)
2. Il est malade à cause du froid. (Soyuq görə xəstədir.)
3. Le match est annulé à cause de la neige. (Qar görə oyun ləğv edildi.)
grâce à müsbət səbəb 1. J'ai réussi grâce à ton aide. (Sənin köməyin sayəsində uğur qazandım.)
2. Nous sommes arrivés grâce au GPS. (GPS-in sayəsində gəlib çatdıq.)
3. Il guérit grâce aux médicaments. (Dərmanların sayəsində sağalır.)
par motiv / daxili hiss 1. Il fait ça par amour. (Bunu sevgi-dən edir.)
2. Elle agit par jalousie. (Qısqanclıq üzündən belə edir.)
3. Je le fais par plaisir. (Bunu ləzzət üçün edirəm.)

Məqsəd (But):

Sözönü (Préposition) Mənası (Sens) Nümunələr (Exemples)
pour məqsəd / hədəf 1. J'étudie pour réussir. (Uğur qazanmaq üçün oxuyuram.)
2. C'est pour toi. (Bu sənin üçündür.)
3. Il part pour Paris. (O, Paris-ə gedir.)
afin de məqsəd (rəsmi üslubda) 1. Je t'appelle afin de te prévenir. (Sənə xəbərdarlıq etmək üçün zəng edirəm.)
2. Il travaille afin de gagner sa vie. (Həyatını qazanmaq üçün işləyir.)

Ölkələr, şəhərlər və qitələr üçün sözönləri

Sözönü seçimi ölkənin cinsinə və kəmiyyətinə görə dəyişir.

Növü "à/en" sözönləri "de" sözönü Nümunələr (Exemples)
Şəhərlər à de / d' Je vais à Paris. / Je viens de Paris.
Il habite à Tokyo. / Il vient de Tokyo.
Qadın cinsli ölkələr (-e ilə bitənlər) en de / d' Je vais en France. / Je viens de France.
Il habite en Italie. / Il vient d'Italie.
Kişi cinsli ölkələr au du Je vais au Japon. / Je viens du Japon.
Il habite au Portugal. / Il vient du Portugal.
Cəm halda olan ölkələr aux des Je vais aux États-Unis. / Je viens des États-Unis.
Il habite aux Pays-Bas. / Il vient des Pays-Bas.
Qitələr en d' Je vais en Afrique. / Je viens d'Afrique.
Il habite en Asie. / Il vient d'Asie.

Vacib istisnalar:

  • Le Mexique : Je vais au Mexique (-e ilə bitsə də kişidir)
  • Israël : Je vais en Israël
  • Madagascar : Je vais à Madagascar

Sözönlərinin birləşməsi (Contractions)

"à" və "de" sözönləri "le" və "les" müəyyənlik artiklləri ilə birləşir:

Sözönü + Artikl Birləşmə (Contraction) Nümunələr (Exemples)
à + le au Je vais au cinéma. (Mən kinoya gedirəm)
Il parle au professeur. (O, müəllimlə danışır)
à + les aux Je pense aux vacances. (Mən tətillər barədə düşünürəm)
Il parle aux enfants. (O, uşaqlarla danışır)
de + le du Je viens du marché. (Mən bazardan gəlirəm)
C'est la voiture du professeur. (Bu, müəllimin maşınıdır)
de + les des Je parle des vacances. (Mən tətillərdən danışıram)
C'est le livre des enfants. (Bu, uşaqların kitabıdır)

"la" və "l'" ilə birləşmə baş vermir:

  • Je vais à la plage.
  • Je viens de la plage.
  • Je vais à l'école.
  • Je viens de l'école.

Məsdərdən əvvəl gələn sözönləri (L'Infinitif)

Bəzi sözönləri özündən sonra felin məsdər formasını tələb edir:

Sözönü (Préposition) İstifadəsi (Utilisation) Nümunələr (Exemples)
pour məqsəd 1. J'étudie pour réussir. (Uğur qazanmaq üçün oxuyuram.)
2. Il travaille pour gagner de l'argent. (Pul qazanmaq üçün işləyir.)
sans hərəkətin yoxluğu 1. Il part sans dire au revoir. (Sağollaş-madan gedir.)
2. Elle mange sans parler. (Danış-madan yemək yeyir.)
avant de əvvəl 1. Réfléchis avant de parler. (Danışmaz-dan əvvəl düşün.)
2. Lave-toi les mains avant de manger. (Yemək yeməz-dən əvvəl əllərini yu.)
après sonra (keçmiş məsdər ilə) 1. Après avoir mangé, je sors. (Yemək yedik-dən sonra çıxıram.)
2. Après être arrivé, il a téléphoné. (Gəlib çatdıq-dan sonra zəng etdi.)
au lieu de əvəzinə 1. Il dort au lieu de travailler. (İşləmək əvəzinə yatır.)
2. Écoute au lieu de parler. (Danışmaq əvəzinə qulaq as.)

Sözönləri ilə işlənən sabit ifadələr (Expressions Courantes)

Gündəlik ifadələr:

  • À bientôt - Tezliklə görüşənədək
  • À demain - Sabaha qədər
  • À tout à l'heure - Bir azdan görüşənədək
  • À la prochaine - Gələn dəfəyədək
  • Par ici - Bu tərəfdən
  • En général - Ümumiyyətlə
  • En fait - Əslində
  • En tout cas - Hər halda
  • Pour l'instant - Hələlik

"À" ilə başlayan ifadələr:

  • À pied - Piyada
  • À vélo - Velosipedlə
  • À droite - Sağa / Sağda
  • À gauche - Sola / Solda
  • À l'heure - Vaxtında

"DE" ilə başlayan ifadələr:

  • De temps en temps - Zaman-zaman
  • De jour en jour - Gündən-günə
  • De plus en plus - Getdikcə daha çox
  • De bon cœur - Canı dildən

"EN" ilə başlayan ifadələr:

  • En retard - Gecikmiş
  • En avance - Vaxtından əvvəl
  • En plus - Üstəlik
  • En train de - Hal-hazırda (bir işlə) məşğul olmaq

İnteraktiv Tapşırıq (Exercice interactif)

Cümlələri düzgün sözönləri ilə tamamlayın:

  1. Le livre est _______ la table. (Kitab masanın üstündədir.)
  2. Je vais _______ Paris demain. (Sabah Paris-ə gedirəm.)
  3. Il y a du lait _______ le réfrigérateur. (Soyuducunun içində süd var.)
  4. Je viens _______ mon ami. (Mən dostum ilə gəlirəm.)
  5. Nous voyageons _______ train. (Biz qatar-la səyahət edirik.)
  6. J'étudie _______ réussir mes examens. (İmtahanlarımda uğur qazanmaq üçün oxuyuram.)
  7. Je viens _______ France. (Mən Fransa-dan gəlirəm.)
  8. Je vais _______ le médecin. (Mən həkimin yanına gedirəm.)
  9. J'habite ici _______ 2020. (2020-ci il-dən bəri burada yaşayıram.)
  10. J'ai travaillé _______ trois heures. (Üç saat ərzində işlədim.)
  11. Le restaurant est _______ la banque et la pharmacie. (Restoran bank və aptekin arasındadır.)
  12. Il part _______ argent. (O, pul-suz çıxıb gedir.)
  13. Je vais _______ Japon l'année prochaine. (Gələn il Yaponiya-ya gedirəm.)
  14. Le chat dort _______ la table. (Pişik masanın altında yatır.)
  15. La voiture est garée _______ la maison. (Maşın evin önündə park edilib.)

Əsas sözönlərinin qısa icmalı (Résumé)

Növü (Type) Sözönləri (Prépositions) Əsas istifadəsi (Usage principal)
Məkan (mövqe) dans, sur, sous, devant, derrière, entre, à côté de, en face de Bir şeyin harada olduğunu göstərmək üçün
Məkan (istiqamət) à, en, au/aux, chez, vers, jusqu'à Hara getdiyimizi göstərmək üçün
Zaman à, en, dans, pendant, depuis, pour, avant, après, jusqu'à Hərəkətin nə vaxt baş verdiyini göstərmək üçün
Tərz / Vasitə avec, sans, par, en, à Hərəkətin necə edildiyini göstərmək üçün
Səbəb à cause de, grâce à, par Niyə baş verdiyini göstərmək üçün
Məqsəd pour, afin de Gayanı göstərmək üçün

Yadda saxlamalı olduğunuz vacib məqamlar:

  • Sözönləri dəyişməzdir
  • "À" və "DE" artikllərlə birləşir: au, aux, du, des
  • Qadın cinsli ölkələr → EN / Kişi cinsli ölkələr → AU / Şəhərlər → À
  • Qapalı nəqliyyat → EN / Açıq nəqliyyat → À
  • DEPUIS = keçmişdən indiyədək
  • PENDANT = hərəkətin müddəti
  • DANS = gələcəkdəki bir an
  • EN = icra üçün lazım olan vaxt

Laisser un commentaire

Commentaires (0)

Aucun commentaire pour le moment. Soyez le premier à commenter !