په فرانسوي کې قیدونه
سریزه
قید (l'adverbe) یو غیر متغیر یا نه بدلیدونکی (invariable) ویی دی چې د فعل، صفت، بل قید یا د یوې بشپړې جملې معنی بدلوي یا روښانه کوي. قید د طریقي، وخت، ځای، کمیت، شدت او همدارنګه د تایید، نفي یا شک په اړه معلومات ورکوي.
مهمې ځانګړتیاوې:
- قید تل نه بدلیدونکی وي (هیڅکله د جنس او عدد له مخې نه بدلیږي)
- کولای شي فعل بدل کړي : Il parle lentement. (هغه په کراره خبرې کوي.)
- کولای شي صفت بدل کړي : Elle est très belle. (هغه ډیره ښکلې ده.)
- کولای شي بل قید بدل کړي : Il marche très lentement. (هغه ډیر په کراره روان دی.)
- کولای شي یوه بشپړه جمله بدله کړي : Heureusement, il fait beau. (له نېکه مرغه، هوا ښه ده.)
۱. د طریقي قیدونه (Les Adverbes de Manière)
د طریقي قیدونه ښیي چې یو کار څنګه ترسره کیږي. ډیری یې له صفتونو څخه جوړیږي.
له صفت څخه جوړیدنه:
عمومي قاعده : ښځینه صفت + -ment
| نرینه صفت | ښځینه صفت | قید |
|---|---|---|
| lent (کرار) | lente | lentement (په کراره) |
| doux (نرم) | douce | doucement (په نرمۍ سره) |
| heureux (خوشحاله) | heureuse | heureusement (له نېکه مرغه) |
| franc (صادق) | franche | franchement (په ښکاره توګه) |
| actif (فعال) | active | activement (په فعاله توګه) |
ځانګړې حالت: هغه صفتونه چې په غږلرونکي (voyelle) پای ته رسیږي
که چیرې نرینه صفت په یو غږلرونکي توري (-i, -é, -u) پای ته ورسیږي، -ment مستقیم نرینه صفت ته زیاتیږي:
| نرینه صفت | قید |
|---|---|
| vrai (ریښتیا) | vraiment (په رښتیا سره) |
| poli (باادبه) | poliment (په ادب سره) |
| joli (ښکلی) | joliment (په ښکلي توګه) |
| absolu (مطلق) | absolument (په مطلق ډول) |
| résolu (هوډمن) | résolument (په کلک هوډ سره) |
ځانګړې حالت: هغه صفتونه چې په -ant او -ent پای ته رسیږي
| پای | قاعده | بېلګې |
|---|---|---|
| -ant | → -amment |
constant → constamment (پرله پسې) courant → couramment (په روانه توګه) suffisant → suffisamment (په کافي اندازه) |
| -ent | → -emment |
patient → patiemment (په صبر سره) évident → évidemment (ښکاره خبره ده) fréquent → fréquemment (په مکرر ډول) |
استثنا : lent → lentement (نه "lemment")
د تلفظ په اړه وضاحت:
د مختلف املایي بڼې سره سره، د -amment او -emment پایونه پوره یو ډول تلفظ کیږي: [amã] لکه څنګه چې په فرانسوي کلمه "amande" کې تلفظ کیږي. دا یوازې اصلي صفت (په -ant یا -ent کې) دی چې په لیکلو کې املأ ټاکي، نه تلفظ.
- constant → constamment (تلفظ کیږي "const-a-man")
- courant → couramment (تلفظ کیږي "cour-a-man")
- suffisant → suffisamment (تلفظ کیږي "suffis-a-man")
- patient → patiemment (تلفظ کیږي "pati-a-man" او نه "pati-è-man")
- évident → évidemment (تلفظ کیږي "évid-a-man")
بېقاعده د طریقي قیدونه (چې قاعده نه تعقیبوي):
| صفت | قید |
|---|---|
| bon (ښه - صفت) | bien (ښه - قید) |
| mauvais (خراب) | mal (خراب / په ناوړه توګه) |
| meilleur (غوره) | mieux (ښه تر / غوره) |
| petit (کوچنی) | peu (لږ) |
| gentil (مهربان) | gentiment (په مهربانۍ سره) |
د کارولو بېلګې:
- Elle parle doucement à son enfant. (هغه خپل ماشوم ته په نرمۍ خبرې کوي.)
- Il a bien réussi son examen. (هغه په خپل امتحان کې ښه بریالی شو.)
- Tu conduis trop vite ! (ته ډیر ګړندی موټر چلوې!)
- Ils travaillent sérieusement. (دوی په جدي توګه کار کوي.)
- Elle chante merveilleusement bien. (هغه خورا په زړه پورې سندرې وايي.)
- Il a mal dormi cette nuit. (هغه تېره شپه خراب خوب کړی و.)
۲. د وخت قیدونه (Les Adverbes de Temps)
د وخت قیدونه ښیي چې یو کار کله ترسره کیږي.
| قید | معنی | بېلګه |
|---|---|---|
| aujourd'hui | نن | Je travaille aujourd'hui. (زه نن کار کوم.) |
| hier | پرون | Je suis arrivé hier. (زه پرون راورسېدم.) |
| demain | سبا | Je pars demain. (زه سبا ځم.) |
| maintenant | اوس | Je dois partir maintenant. (زه باید اوس لاړ شم.) |
| bientôt | ژر | Il arrive bientôt. (هغه ژر راځي.) |
| déjà | لا دمخه | J'ai déjà mangé. (ما لا دمخه خواړه خوړلي.) |
| toujours | تل | Il est toujours en retard. (هغه تل ناوخته راځي.) |
| jamais | هیڅکله | Je ne mens jamais. (زه هیڅکله دروغ نه وایم.) |
| souvent | اکثره / ډیر وختونه | Je vais souvent à la piscine. (زه ډیری وختونه لامبو حوض ته ځم.) |
| parfois | کله کله | Parfois, je travaille tard. (کله کله زه تر ناوخته کار کوم.) |
| longtemps | ډیر وخت | Nous avons attendu longtemps. (موږ ډیر وخت انتظار وکړ.) |
| tôt | وختي | Je me lève tôt. (زه وختي پاڅېږم.) |
| tard | ناوخته | Il se couche tard. (هغه ناوخته ویده کیږي.) |
| encore | لا هم / بیا هم | Il pleut encore. (لا هم باران وریږي.) |
| enfin | په پای کې | Enfin, le train arrive ! (په پای کې ریل ګاډی راورسېد!) |
۳. د ځای قیدونه (Les Adverbes de Lieu)
د ځای قیدونه ښیي چې کار چیرته ترسره کیږي.
| قید | معنی | بېلګه |
|---|---|---|
| ici | دلته | Viens ici ! (دلته راځه!) |
| là / là-bas | هلته / ور هاخوا | Il habite là-bas. (هغه هلته اوسیږي.) |
| partout | هرچیرته | J'ai cherché partout. (ما هر چیرته ولټاوه.) |
| nulle part | هیڅ ځای | Je ne le trouve nulle part. (زه یې په هیڅ ځای کې نه شم موندلی.) |
| ailleurs | بل ځای کې | Allons ailleurs. (راځئ بل ځای ته لاړ شو.) |
| dehors | بهر | Les enfants jouent dehors. (ماشومان بهر لوبې کوي.) |
| dedans | دنه ننه | Range tes affaires dedans. (خپل شیان دننه کېږده.) |
| devant | مخکې / مخامخ | Il marche devant. (هغه مخکې روان دی.) |
| derrière | شاته | Reste derrière. (شاته پاتې شه.) |
| dessus | باندې / د پاسه | Mets le livre dessus. (کتاب د پاسه کېږده.) |
| dessous | لاندې | Le chat se cache dessous. (پیشو لاندې پټیږي.) |
| près | نږدې | Restons près. (نږدې پاتې شو.) |
| loin | لیرې | Il habite loin. (هغه لیرې اوسیږي.) |
۴. د مقدار او شدت قیدونه (Les Adverbes de Quantité et d'Intensité)
دا قیدونه مقدار یا د شدت کچه ښیي.
| قید | معنی | بېلګه |
|---|---|---|
| très | ډیر | Elle est très intelligente. (هغه ډیره هوښیاره ده.) |
| beaucoup | ډیر (د فعل سره) | Il travaille beaucoup. (هغه ډیر کار کوي.) |
| peu | لږ | Elle mange peu. (هغه لږ خوري.) |
| trop | تر حده زیات | Tu manges trop de sucre. (ته له حده زیاته بوره خورې.) |
| assez | بس / تر یو حده | J'ai assez mangé. (ما په کافي اندازه وخوړل.) |
| tellement | دومره زیات | Il est tellement drôle. (هغه دومره مسخره دی.) |
| tant | دومره مقدار | Il a tant de travail. (هغه دومره کار لري.) |
| plus | ډیر / نور | Je veux plus de café. (زه نور قهوه غواړم.) |
| moins | لږ / کم | Mange moins vite. (کم ګړندی خوره.) |
| autant | هومره / مساوي | Il travaille autant que moi. (هغه زما په اندازه کار کوي.) |
| presque | نږدې / تقریبا | J'ai presque fini. (ما نږدې پای ته رسولی.) |
| environ | شاوخوا / اټکلي | Il y a environ dix personnes. (هلته شاوخوا لس تنه دي.) |
مهمه یادونه :
د مقدار قیدونه très, beaucoup, trop, peu, assez په یو ډول نه کارول کیږي:
- Très + صفت یا قید : Il est très grand. / Il court très vite.
- Beaucoup + فعل : Il mange beaucoup. (هیڅکله "très mange" نه ویل کیږي)
- Beaucoup de + نوم : Il a beaucoup de patience. (هغه ډیر صبر لري.)
۵. د اثبات، نفي او شک قیدونه
د اثبات قیدونه:
| قید | بېلګه |
|---|---|
| oui (هو) | Tu viens ? Oui, j'arrive. (راځې؟ هو، زه راځم.) |
| si (هو - د منفي پوښتنې په ځواب کې) | Tu n'aimes pas ça ? Si, j'adore ! (دا دې نه خوښیږي؟ ولې نه، ډیر مې خوښیږي!) |
| certainement (خامخا) | Certainement, je viendrai. (خامخا به زه راشم.) |
| volontiers (په خوشحالۍ سره) | Tu veux du thé ? Volontiers ! (چای غواړې؟ په خوشحالۍ سره!) |
| bien sûr (بېشکه) | Bien sûr que je t'aiderai. (بېشکه چې زه به له تا سره مرسته وکړم.) |
د نفي قیدونه:
| قید | بېلګه |
|---|---|
| non (نه) | Tu viens ? Non, je reste. (راځې؟ نه، زه پاتې کیږم.) |
| ne...pas (نه) | Je ne mange pas de viande. (زه غوښه نه خورم.) |
| ne...jamais (هیڅکله نه) | Il ne ment jamais. (هغه هیڅکله دروغ نه وايي.) |
| ne...plus (نور نه) | Je ne fume plus. (زه نور سګرټ نه څښم.) |
| ne...rien (هیڅ نه) | Il ne dit rien. (هغه هیڅ نه وايي.) |
| ne...guère (شاید نه / ډیر کم) | Elle ne sort guère. (هغه ډیر لږ بهر وځي.) |
د شک قیدونه:
| قید | بېلګه |
|---|---|
| peut-être (شاید) | Il viendra peut-être. (هغه شاید سبا راشي.) |
| probablement (امکان لري) | Elle arrivera probablement en retard. (هغه به احتمالاً ناوخته راشي.) |
| sans doute (بې له شکه / شاید) | Il a sans doute raison. (هغه به بې له شکه حق ولري.) |
| apparemment (داسې ښکاري چې) | Apparemment, il a déménagé. (داسې ښکاري چې هغه کور بدل کړی.) |
۶. د پوښتنې قیدونه (Les Adverbes d'Interrogation)
دا قیدونه د پوښتنو کولو لپاره کارول کیږي:
| قید | معنی | بېلګه |
|---|---|---|
| où | چیرته | Où habites-tu ? (چیرته اوسیږې؟) |
| quand | کله | Quand pars-tu ? (کله ځې؟) |
| comment | څنګه | Comment vas-tu ? (څنګه یې؟) |
| combien | څومره / څو دانه | Combien ça coûte ? (دا څومره قیمت لري؟) |
| pourquoi | ولې | Pourquoi pleures-tu ? (ولې ژاړې؟) |
۷. په جمله کې د قید ځای (La Place de l'Adverbe)
د قید ځای د هغه کلمې پورې اړه لري چې دا یې بدلوي او د جملې د وخت په څرنګوالي پورې اړه لري.
په اوسني وخت کې د فعل سره:
قید معمولاً له فعل څخه وروسته راځي:
- Il parle lentement. (هغه په کراره خبرې کوي.)
- Elle travaille bien. (هغه ښه کار کوي.)
- Je mange souvent au restaurant. (زه اکثره په رستورانت کې ډوډۍ خورم.)
په تیر وخت (passé composé) کې د فعل سره:
لنډ قیدونه (bien, mal, déjà, encore, toujours, souvent...) د مرستندویه فعل او تیر زمانې صفت (participe passé) ترمنځ راځي:
- Il a bien travaillé. (هغه ښه کار کړی دی.)
- J'ai déjà mangé. (ما لا دمخه ډوډۍ خوړلې ده.)
- Elle a beaucoup voyagé. (هغې ډیر سفر کړی دی.)
- Nous avons trop attendu. (موږ ډیر زیات انتظار وکړ.)
اوږده قیدونه (په -ment پای ته رسیدونکي) او د وخت دقیق قیدونه د participe passé څخه وروسته راځي:
- Il a parlé calmement. (هغه په آرامۍ سره خبرې وکړې.)
- Elle est arrivée hier. (هغه پرون راغله.)
- Nous avons terminé rapidement. (موږ کار په چټکۍ سره پای ته ورساوه.)
د یو صفت یا بل قید سره:
قید د هغه صفت یا بل قید څخه مخکې راځي چې دا یې مشخص کوي:
- Elle est très belle. (هغه ډیره ښکلې ده.)
- Il court très vite. (هغه خورا ګړندی ځغلي.)
- C'est trop cher. (دا خورا ګران بیه دی.)
د جملې په پیل کې:
ځینې قیدونه (heureusement, malheureusement, peut-être...) د جملې په پیل کې د ټولې جملې د حالت ښودلو لپاره راځي:
- Heureusement, il n'a pas plu. (له نېکه مرغه، باران ونه ورید.)
- Malheureusement, le train est en retard. (له بدمرغه، ریل ګاډی ناوخته دی.)
- Peut-être qu'il viendra demain. (شاید هغه سبا راشي.)
۸. د ډولونو له مخې د قیدونو لنډیز جدول
| ډول | د قیدونو بېلګې | پوښتنه |
|---|---|---|
| Manière (طریقه) | lentement, bien, mal, vite, doucement | Comment ? (څنګه؟) |
| Temps (وخت) | hier, aujourd'hui, demain, souvent, toujours | Quand ? (کله؟) |
| Lieu (ځای) | ici, là, partout, dehors, loin | Où ? (چیرته؟) |
| Quantité (مقدار) | très, beaucoup, peu, trop, assez | Combien ? (څومره؟) |
| Affirmation (تایید) | oui, si, certainement, volontiers | - |
| Négation (نفي) | non, ne...pas, ne...jamais, ne...plus | - |
| Doute (شک) | peut-être, probablement, sans doute | - |
۹. عامې غلطۍ او سرګردانۍ
لومړۍ غلطي: د صفت او قید ترمنځ غلطي
صفت له نوم سره مطابقت کوي مګر قید هیڅکله نه بدلیږي:
- Une voiture rapide. (یو ګړندی موټر — صفت) / Il roule rapidement. (هغه په ګړندۍ توګه ځي — قید)
- Elle est bonne en français. (هغه په فرانسوي کې ښه ده.) / Elle chante bien. (هغه ښه سندرې وايي.)
دویمه غلطي: د "bon" او "bien" ترمنځ توپیر
- ❌ "Elle chante bon." → غلط دی
- ✔ "Elle chante bien." → سم دی (د فعل سره قید)
- ✔ "C'est bon." → سم دی (د être سره صفت)
دریمه غلطي: "mauvais" او "mal"
- ❌ "Il chante mauvais." → غلط دی
- ✔ "Il chante mal." → سم دی
- ✔ "C'est mauvais." → سم دی
څلورمه غلطي: د "lent" او "présent" قید جوړونه
- lent → lentement (نه "lemment")
- présent → présentement (نه "présemment")
پنځمه غلطي: د "beaucoup" کارول
- ❌ "Il est beaucoup grand." → غلط دی
- ✔ "Il est très grand." → سم دی (très + صفت)
- ✔ "Il mange beaucoup." → سم دی (beaucoup + فعل)
خپلمنځي تمرین
د هرې جملې د پوره کولو لپاره سم قید غوره کړئ :
لنډیز
| د قید ډول | پوښتنه | بېلګې |
|---|---|---|
| Manière (طریقه) | Comment ? (څنګه؟) | bien, mal, vite, lentement, doucement |
| Temps (وخت) | Quand ? (کله؟) | hier, aujourd'hui, demain, souvent, toujours |
| Lieu (ځای) | Où ? (چیرته؟) | ici, là, partout, dehors, loin |
| Quantité (اندازه) | Combien ? (څومره؟) | très, beaucoup, peu, trop, assez |
مهم ټکي چې باید په یاد ولرئ:
- قید تل نه بدلیدونکی وي (د صفت خلاف)
- جوړښت: ښځینه صفت + -ment (lente → lentement)
- په -ant پای ته رسیدونکي صفتونه → په -amment بدلیږي (constant → constamment)
- په -ent پای ته رسیدونکي صفتونه → په -emment بدلیږي (patient → patiemment)
- بېقاعده قیدونه چې باید حفظ شي: bon → bien / mauvais → mal
- په composé وختونو کې، لنډ قیدونه د کمک کوونکي فعل او اصلي فعل ترمنځ راځي
- Très + صفت یا قید / beaucoup + فعل / beaucoup de + نوم







Laisser un commentaire
Commentaires (0)
Aucun commentaire pour le moment. Soyez le premier à commenter !